[pierwodruk „Nowe Państwo” (6/2010)]

Potrzebna była katastrofa, by wielu polskich obywateli odkryło, iż nie żyją w normalnym państwie, lecz w sztucznym tworze. Dopiero gigantyczne „trzęsienie ziemi” z roku 2010 uzmysłowiło społeczeństwu, że państwo nie może należeć do czerwono-różowej nomenklatury, tylko jest dobrem wspólnym obywateli, a oni są tego państwa gospodarzami. Wcześniej tkwili oni w przeświadczeniu, iż nomenklatura jest wszechobecna (od polityki, poprzez naukę i edukację, na kulturze i rozrywce kończąc) i wszechwładna; jest „nie do ruszenia” - i stopniowo godzili się z tą wizją demokracji, jaką zaproponowali ojcowie III RP, tj. że demokracja to rządy nomenklatury po prostu. Majowy i czerwcowy potop pokazały dobitnie, iż nomenklatura wcale nie jest tak silna, jak się wydawało. Wprawdzie potrafi ona jeszcze zabezpieczać swoje ekskluzywne auta i z pomocą nadgorliwych wojskowych wywozić je amfibiami z zalewanych terenów, ale to doprawdy bardzo niewiele w porównaniu z tym, co rządzący muszą zrobić dla bezpieczeństwa obywateli w sytuacji, w której dosłownie wszystko się wali.

Platon nie należał do zwolenników demokracji, wychodząc z całkiem słusznego założenia: skoro nie jesteśmy w stanie zabezpieczyć się przed takim scenariuszem wydarzeń, w którym większość rządzących mogą stanowić głupcy i złoczyńcy, to ów ustrój może się zamienić w tyranię. Faktycznie, jeśliby się tak poważnie zastanowić, to nie dysponujemy możliwościami wyeliminowania ani głupoty, ani niemoralnego lub zbrodniczego działania z życia społeczno-politycznego. Możemy zaś starać się konstruować prawny i instytucjonalny porządek państwa w taki sposób, by udział głupców i złoczyńców w gronach decyzyjnych minimalizować. Pełna przejrzystość życia publicznego i obywatelska, roztropna kontrolowalność tego, jak działają poszczególne osoby czy instytucje wyposażone we władzę, to dwie podstawowe zasady umożliwiające redukowanie ciemniactwa i przestępczości. Głupiec z reguły pcha się tam, gdzie jego głupota zwyczajnie uchodzi, czyli gdzie nikt go nie pociągnie do odpowiedzialności i nie zdemaskuje jako głupca właśnie. Podobnie złoczyńca - najczęściej korzysta z osłony jakiegoś cienia lub z bezbronności ofiary.

Oczywiście, żadnych ogólnonarodowych debat dotyczących tego, jak ma wyglądać polskie państwo (i jak zapewnić uformowanie roztropnych obywateli) na przełomie lat 80. i 90. nie prowadzono, ponieważ oświeceni ojcowie neokomunistycznej demokracji uważali, że to oni są od wypracowywania „dekalogu”, a obywatele od respektowania „przykazań”. Takie debaty były niemożliwe też dlatego, że owi oświeceni (zbratani już do reszty z komunistyczną elitą) nie widzieli nic zdrożnego w stawianiu domu na piasku niesprawiedliwości (nieosądzenie czerwonych), załgania („odzyskanie niepodległości”) i nowej, wyjątkowo wyrafinowanej propagandy („Polska to normalny, zachodni kraj”). Nie widzieli też, iż konstruują w ten sposób kolejny po peerelowskim zamordyzm. Jeśli się jednak uznało czerwonych zbrodniarzy za pełnoprawnych uczestników życia politycznego, to nie mogło być inaczej.

Dziś, w 2010 r., który stanowi nowy, tragiczny początek powojennych losów Polski, debata o budowie państwa znów staje się aktualna i właściwie jest nieco łatwiejsza do przeprowadzenia, bo potiomkinowska wieś legła w gruzach, idea III RP (tzn. kompromisu ze zbrodniarzami) doszczętnie się skompromitowała, a ponadto wielu ludzi dobrej woli włączyło się aktywnie w tworzenie nowego ładu. Należy jednak mieć świadomość, iż nowe otwarcie będzie możliwe tylko przy jednoczesnym podwójnym zamknięciu – epoki komunistycznej i neokomunistycznej.

Wyłanianie się ustroju neokomunistycznego było nieuniknione, skoro najbardziej zbrodniczy system nie został wypalony do gołej ziemi z wszystkimi jego instytucjami, mechanizmami i patologiami. Innymi słowy, skoro ludzie tworzący komunizm nie trafili za swoje przestępstwa ani na stryczek, ani do ciężkich więzień, ani nawet na margines życia społeczno-politycznego, to odradzanie się komunizmu w jakiejś odnowionej formie było kwestią czasu. System ten nie jest tylko ideologią i nie jest redukowalny w żadnym wypadku do ideologii. Przeciwnie, potrafi się on sprawnie posługiwać różnymi ideologiami w zależności od aktualnych potrzeb możnowładców (oscylując między komunizmem wojennym a „demokratyzacją”, między NEP-em a stalinizmem).

Komunizm ze swej istoty to forma rządów agentury – agenturokracja. Rządy tego typu zasadzają się na tworzeniu binarnej rzeczywistości: iluzorycznej „oficjalnej” i prawdziwej, opresywno-przestępczej lub koncłagrowej (w zależności od skali terroryzmu państwowego). Agentura ma to do siebie, że działa w ukryciu, podstępem, inscenizuje przeróżne zjawiska (ze sceną polityczną włącznie), maskuje się, dezinformuje obywateli itd., ale przede wszystkim – co chcę szczególnie podkreślić, ponieważ jest to klucz do zrozumienia zagadki powodzenia komunizmu i neokomunizmu – nie podlega żadnej społecznej kontroli. Działa poza i ponad prawem. W ten sposób zarówno powojenna demokracja socjalistyczna, jak i (od 1989 r.) demokracja neokomunistyczna są ustrojami o charakterze totalitarnym, a więc trudnymi do obalenia metodami stricte pokojowymi czy legalistycznymi ze względu na stopień 1) spetryfikowania struktury państwa przez agenturę oraz 2) sparaliżowania ruchów autentycznie obywatelskich. Państwo pod rządami agentury jest ze swej istoty dysfunkcjonalne, więc funkcjonalność może ono odzyskać wyłącznie na drodze trwałego wyeliminowania agentury z życia społeczno-politycznego.

Wszystko zaczęło się od sporu. Od sporu p. Elig – blogerki piszącej na łamach S24, ze mną. Spór nie był hałaśliwy, choć dotyczył ważnej kwestii geopolitycznej. Otóż p. Elig, zgadzając się ze mną w sprawie obserwacji zmiany całej mapy politycznej świata i powrotu na wielką scenę Rosji i Niemiec, nie zgodziła się z moim podejrzeniem, że mózg i plan jest w Rosji, i wskazała na Berlin. To znaczy, że spór sprowadza się nie do ustalenia czy pies jest, ale gdzie jest przód, a gdzie tył psa.

Gdzie, bez wątpliwości, mózg jest, dowiedzielibyśmy się wspólnie z panią Elig, gdyby nas niemieckie bądź rosyjskie służby zaprosiły do swoich archiwów i wszystko cierpliwie i wyczerpująco wyjaśniły. Mam jednak przeczucie, że tak się nie stanie i dlatego będziemy skazania na spekulacje, analizy oparte na obserwacji kształtów jakie wytwarza pies gryząc się z kolegą-psem pod dywanem.

I ja, wnioskując z tych kształtów, nadal twierdzę, że cały nowy, genialny plan dla Europy i świata narodził się i jest reżyserowany w Moskwie, według scenariusza KGB, z Władimirem Putinem w roli głównej, przy czym nie jest jasne, czy występuje on w trójroli reżysera, scenarzysty i pierwszoplanowej postaci filmu o naprawdę groźnych bandytach, czy też skrywa się za nim jakieś bystre, tkwiące w ciemności, złowrogie oko Saurona.

Dlaczego tak sądzę? Otóż współczesna Rosja, kontynuacja sowieckiego państwa, przyjęła nową strategię walki o panowanie nad światem, zmuszona ekonomicznym niepowodzeniem zimnej wojny, która doprowadziła ją na krawędź bankructwa i rozpadu. By walkę podjąć na nowo, Rosja potrzebowała technologii, a tych nie dostałaby, gdyby nie przebrała się za nowoczesną demokrację. Rosja, wobec fiaska wyścigu technologicznego, zrozumiała, że nowa strategia nie może opierać się tylko o kosztowne powiększanie arsenałów, czemu towarzyszy nieufność i ostrożność przeciwnika, ale w oparciu o kadry, kadry i jeszcze raz kadry.

Jak ważne są kadry w międzynarodowej polityce rosyjskiej, przekonujemy się po 10 kwietnia tego roku, kiedy to w Polsce, ale także w Europie, uaktywniła się armia ochoczo rezonująca rosyjskie kłamstwa i manipulacje.

Wpływ Niemiec na politykę rosyjską od 22 czerwca 1941 roku jest żaden. Wpływ Rosji na politykę połowy Niemiec, części okupowanej przez armię sowiecką po 1945 roku – całkowity. Przez lata okupowane przez aliantów Niemcy Zachodnie nie posiadały własnych służb wywiadu, a kiedy udało im się odbudować armię i służby wywiadu, musiały działać w ścisłym porozumieniu i pod kuratelą amerykańską. Samodzielność niemieckiej polityki międzynarodowej przez lata była nieproporcjonalna do potencjału ekonomicznego. Niemcy płaciły cenę za szaleństwa swoich politycznych przywódców. Lecz zawsze osią tej polityki było ostateczne zakończenie II wojny światowej i powrót do grona pierwszoplanowych graczy politycznych, ergo: uwolnienie się spod amerykańskiej kurateli drogą dyplomatyczną. Temu celowi, między innymi, miała służyć polityczna koncepcja Unii Europejskiej, rozumiana jako koncepcja budowy superpaństwa. Takie superpaństwo miałoby szansę stać się przeciwwagą dla Ameryki, mieć wystarczający potencjał obronny, by stanowić zaporę dla Sowietów, a dzięki znaczeniu gospodarczemu Niemiec, ośrodek ciężkości władzy i tak powoli przesuwałby się w kierunku Bonn.

W 1989 roku zdarzyło się coś, czego się nikt nie spodziewał. Zaczął znikać Związek Sowiecki. Ku całkowitemu zaskoczeniu Zachodu nie tyle samym faktem, ile tempem i względnym spokojem tego procesu. Komunizm w środkowej Europie mógł trwać w najlepsze do dzisiaj, czego przykładem Kuba, a spacyfikowane i zrezygnowane społeczeństwa Środkowo-Wschodniej Europy nie stanowiłyby siły mogącej rozsadzić imperium, choćby chylące się ku upadkowi.

Dzięki zaskakującemu „zniknięciu” Sowietów z grona mocarstw aspirujących do panowania nad światem świata, doszło do zjednoczenia Niemiec (przypomnijmy datę: 3 października 1990 roku). W tym procesie, wobec niechętnej postawy Wielkiej Brytanii, ostrożnego stanowiska Francji i USA, stanowisko (jeszcze wtedy formalnie) Związku Sowieckiego odegrało kluczową rolę. Przy zgodzie demokratyzującej się Rosji, żaden z byłych arcydemokratycznych okupantów nie mógł podtrzymywać woli podziału narodu, który wykazał wolę zjednoczenia.

W rozmowach 2+4, a więc rozmowach NRD, RFN, USA, Francji, Rosji Sowieckiej i Zjednoczonego Królestwa, to Niemcy były petentem, a w Moskwie leżał klucz do zjednoczenia. Nie wyobrażam sobie, by Moskwa nie wykorzystała w jakiś sposób tej pozycji uzyskując od Niemiec daleko idące koncesje, mające w przyszłości służyć rosyjskim interesom w Europie. Na mocy traktatu zjednoczeniowego wschodnioniemieckie landy przyłączyły się do Republiki Federalnej, nastąpiła więc swoista inkorporacja byłej NRD, i 3 października wszyscy obywatele byłej NRD stali się pełnoprawnymi obywatelami Republiki Federalnej.

Dzięki odważnej postawie Niemców (i prawdopodobnie działaniom BND) udało się niemalże w całości przechwycić archiwa słynnej STASI – odpowiednika naszego SB, z pełnym spisem agentury, służącej enerdowskim służbom do rządzenia wschodnioniemieckim społeczeństwem. Musimy jednak pamiętać, że o ile agentura STASI i SB służyła rządom sowieckiej części Europy do ochrony przed własnym społeczeństwem, o tyle istniały w każdym państwie bloku sowieckiego służby, kontrolujące lokalną administrację w imieniu i interesie Kremla, choćby po to, by zawczasu móc wyeliminować niebezpieczeństwo pojawienia się Dubczeków i Nagyów. Double check, jak mawiają Anglosasi. Nie sądzę, a właściwie stawiam dolary przeciwko orzechom, by Moskwa dopuściła do przechwycenia w Niemczech archiwów ze spisami własnej agentury, zwłaszcza w sytuacji, gdy w Niemczech wciąż stacjonowały jej wojska, a zjednoczenie Niemiec zależało również i od jej woli. Zakładam, że liczący dziesiątki tysięcy agentów moskiewski zaciąg pozostał zabezpieczony i niezagrożony ujawnieniem, tak jak stało się to w Polsce i innych krajach byłego układu, czego do dzisiaj ponosimy skutki. W Polsce ponadto nigdy nie doszło do pełnego ujawnienia nawet akt bezpieki, ale to już inna historia.

A przyjęcie takiego założenia oznacza, że w Republice Federalnej pojawiła się świetnie zorganizowana i zakonspirowana siatka sowieckiej agentury, sprowadzonej wprost z Moskwy, z pominięciem szczebla bezpieki NRD i bez śladów pozostawionych w kartotekach STASI.

Z kogo, zadajmy sobie pytanie, składała się ta agentura? Częściowo byli to ludzie pozyskiwani bez wiedzy organów bezpieczeństwa prowincji imperium (double check), często szczególnie dobrych agentów zwerbowanych przez miejscową bezpiekę „przejmowano” niszcząc materiały i wpisując adnotację o ustaniu współpracy. W Polsce odbywało się to w drodze przejęcia agenta SB przez wywiad wojskowy – WSW, ekspozyturę sowieckiego GRU.

A jacy agenci byli szczególnie dla Moskwy cenni? Najcenniejszymi agentami byli ci, którzy mogli, z racji odpowiednio spreparowanej „legendy” opozycyjnej, liczyć na aktywne miejsce w polityce „odrodzonego” czy „zjednoczonego” kraju. Ludzie-symbole, ludzie, którzy z racji cech psychofizycznych mogli myśleć o dostaniu się do narodowego establishmentu. Jeśli do tego dodamy, że i przed zjednoczeniem Niemiec stopień infiltracji niemieckich kręgów rządowych był znaczny, a świadczy o tym fakt, że agentką sowiecką okazała się być wieloletnia osobista sekretarka Helmuta Kohla, to możemy sobie wyrobić zdanie na temat ewentualnego położenia łba i ogona tytułowego psa.

Niezależnie od atutów, które Rosja sowiecka w Niemczech pozostawiła, wydaje się, że w czasie jelcynowskiej smuty, zajęta reorganizacją własnego centrum i rozkradaniem wszystkiego, co było do rozkradnięcia, nie wykorzystywała tego potencjału w szerokim zakresie.

I właśnie w tym czasie Niemcy, posługując się sprytnie natowską machiną wojskową prowadzą arcymistrzowską grę na Bałkanach, „odtwarzając” przebieg granic nieboszczki Austrii i realizując stary plan utworzenia dwóch europejskich pro-niemieckich państw islamskich na południu Europy, co przy założeniu tradycyjnie przychylnej Niemcom Ankary daje „pas ochronny”, skutecznie powstrzymujący przed antyniemieckimi fobiami prorosyjskie, słowiańskie narody bałkańskie. Postępy niemieckiego wywiadu i dyplomacji kończą się na upokorzeniu Serbii i oddaniu Albańczykom Kosowa, po tym momencie kremlowskie „oko Saurona” po zreorganizowaniu własnego centrum zwraca się ku Europie, skutecznie hamując dalsze „sukcesy” Berlina w tym regionie.

Kiedy, przy jakiej okazji Niemcy zdecydowały się na zawiązanie ścisłego politycznego sojuszu z putinowską Rosją - nie wiem, ale stało się to jeszcze za kanclerzowania Gerharda Schroedera, który był wyjątkowym zwolennikiem Gazpromu i koncepcji bezpośredniego dostarczania surowców z Rosji do Niemiec, z pominięciem krajów tranzytowych. Politykę zbliżenia Niemiec kontynuowała Angela Merkel, a symbolicznym momentem tego zbliżenia była jej obecność jako jednego przywódcy świata Zachodu na defiladzie w Moskwie, 9 maja 2010 roku.

Rzecz jasna, powyższe przypomnienie nie przesądza ostatecznie o budowie psa. Ktoś powie, że cywilizowani, długofalowo myślący i ostrożni przywódcy Niemiec stanowią oczywistą przeciwwagę dla rosyjskich imperialnych aspiracji.

No cóż, imperialne aspiracje Niemiec pojawiają się wraz ze zjednoczeniem Niemiec pod egidą Prus. Wcześniej Prusy – najbardziej agresywne z niemieckich państw, doszlusowały do szeregu czterech wielkich w Europie, bez szans na udział w podziale świata, ale przynajmniej starczyło potencjału na uzyskanie statusu lokalnego mocarstwa w czasie, gdy inne państwa niemieckie uczestniczyły w wielkiej europejskiej polityce, dostarczając koronowanych głów państwom, w których klasa przywódcza nie chciała mieć zbyt silnego monarchy.

I jeśli za początek globalnych aspiracji Niemiec przyjmiemy ostanie trzy dekady dziewiętnastego wieku, a za sprawdzian sprawności elit w zakresie osiągania imperialnych celów umowne trzy pokolenia, a więc lat siedemdziesiąt pięć, to wyjdzie nam, że żadnej elicie politycznej nie udało się osiągnąć tak wielu zniszczeń w tak krótkim okresie czasu. Zdolności wystarczyło jedynie na tyle, by pociągnąć za sobą ku ruinie całą Europę.

W 1914 roku centrum świata znajduje się w Londynie i Paryżu, suma terytoriów zależnych państw europejskich pozwala mówić o największym imperium w historii, trzydzieści lat później Europa jest bankrutem, a światem rządzi się z Waszyngtonu i Moskwy, granica Azji przesunęła się nad Łabę.

Jeśli przez pryzmat historii mielibyśmy oceniać dalekowzroczność berlińskich elit, to trzeba by to podsumować stwierdzeniem, że przynajmniej dobrze grają w futbol.

W tym samym czasie (mniej więcej siedemdziesięciu lat), Rosja sowiecka, stając do imperialnego wyścigu w sytuacji kompletnej ruiny i dewastacji rewolucyjnej, przeistacza się z bankruta w pierwszoplanowego gracza na politycznej scenie, a po okresie smuty, w charakterystyczny dla siebie sposób - w drodze zbrodni - znów na nią wraca.

Biorąc pod uwagę umiejętności gry na geopolitycznej szachownicy, umiejętności, które pokolenia gromadzą przez wieki, wygląda to na starcie mrówki ze słoniem. Stawiam tutaj tezę, że to Rosja wykorzystuje naiwność niemieckich polityków, ich sny o potędze, swoją silną siatkę szpiegowską i wpływy, by posłużyć się Niemcami, a dzięki nim Unią Europejską, do zrealizowania testamentu ojców-założycieli Sowieckiego Sojuza i przesunąć granice imperium po Atlantyk.

I drugą, że gwałtowne przyspieszenie tego procesu miało miejsce w Smoleńsku, 10 kwietnia, i że zdarzenie to nie było dla niemieckiej elity zaskoczeniem, czemu dała wyraz ostentacyjnie obściskując się z Miedwiediewem, Putinem i drogim Bronkiem (już wkrótce prezydentem RP) tuż po tej tragedii, oraz oklaskując przejeżdżające moskiewskimi alejami sowieckie tanki.

Ta ostentacja z jednej strony, przy absencji wszystkich pozostałych przywódców świata zachodniego, wiele, moim zdaniem, mówi o budowie psa, a jeśli mam rację, to psi ogon znalazł się w zupełnie nowej, ontologicznej sytuacji, będąc jednocześnie i częścią psa, i jego zakładnikiem.

Każdy, kto miał psa, wie, że bywa on często wielkim nieprzyjacielem swojej przeciwstawnej łbu części ciała, choć to akurat powinno napawać nas odrobiną optymizmu, bo kiedy głowa gryzie ogon, to pies się kręci w kółko. I w tym nadzieja. Że go zaswędzi.

Pozdrawiam

Wersja 1 - Niewygłoszone przemówienie Bronisława Komorowskiego

Wersja 2 – Przemówienie Bronisława Komorowskiego po zwycięstwie wyborczym

Obywatele! Rodacy! Moi drodzy wyborcy z miast i wsi! Twórcy i budowniczowie III RP!

Pozdrawiam Was wszystkich gorąco i serdecznie z okazji swego wyboru!

Jesteśmy tym pokoleniem, którego udziałem i najbardziej odpowiedzialnym zadaniem historycznym jest zbudowanie nowego ustroju społecznego, urzeczywistnienie najszlachetniejszych ideałów demokracji, wydźwignięcie Narodu Polskiego na nową drogę wspaniałego rozwoju, zabezpieczenie jego całkowitej i nieprzemijającej niepodległości, utrwalenie na wieki pokoju i współpracy braterskiej między narodami. Od wieków Polacy walczyli o urzeczywistnienie tych dążeń. Dziś, dzięki braterskiej pomocy Rosji, Polacy mają szanse wcielić te idee w życie. Coraz potężniejszym tchnieniem twórczej pracy pulsuje dziś całe nasze życie społeczne i coraz szybciej Polska przeobraża się w kraj nowy, silniejszy, bogatszy, bo coraz lepiej wyposażony w najnowocześniejsze narzędzia pracy i środki wytwórcze — w kraj nowoczesnej techniki i nowoczesnego przemysłu, na którego fundamentach wyrastać i rozkwitać będzie nowa nasza kultura narodowa i społeczna.

Zadania ostatnich trzech lat w pracy nad rozwojem kraju we wszystkich dziedzinach gospodarki były niewątpliwie większe i trudniejsze od zadań lat poprzednich. Każdy wie, że im więcej trwałego kapitału wkłada się w gospodarkę narodową, tym silniejszy staje się kraj i naród, tym trwalsze stają się fundamenty dla przyszłego rozwoju, tym szybciej narastają warunki dla dalszego rozkwitu zarówno gospodarki, jak i kultury narodu. Każdy z nas powinien również wiedzieć, że bez tego wielkiego wysiłku, bez olbrzymiego wkładu w naszą rozbudowę gospodarczą, nie podźwignęlibyśmy się ze stanu poprzedniego upadku i zacofania, pozostalibyśmy słabi, a ze słabymi nikt się zazwyczaj nie liczy, słabemu „wiatr w oczy" — jak mówi przysłowie.

Los obywateli krajów Europy Zachodniej świadczy wymownie o tym, jakie są skutki braku reform, skazujące ich na poniżenie, niedolę i bezrobocie. Myśmy obrali inną drogę, niełatwą, ale jedynie słuszną drogę znojnego wysiłku całego narodu w celu odbudowy i rozbudowy naszej gospodarki w oparciu o szlachetną braterską pomoc Rosji.

Dziś, po kilku zaledwie latach reform, mamy już prawo powiedzieć z dumą, że kraj nasz z roku na rok rośnie w siły. Z roku na rok pomnaża się nasz wkład w dalszy wzrost nowej techniki i nowych sił wytwórczych. Jest to wielki wysiłek, ale wysiłek niezwykle cenny i owocny, bo niezniszczalny, nieprzemijający. Każda złotówka nie wydana lekkomyślnie, lecz przeznaczona na pomnożenie siły wytwórczej kraju, ułatwia i zabezpiecza przyrost nowych wartości.

Podobnie jak niejedna polska rodzina skąpiła sobie dawniej we wszystkim, aby kłaść na kształcenie dzieci, tak dziś wspólna nasza Matka — III RP — w swej przezorności i zapobiegliwości, mnoży nasze zasoby oszczędzając, gdzie się da, aby rosła w siły nasza Rzeczpospolita. Tylko nasza wytrwała, zapobiegliwa praca i czujność wobec wrogów naszego ustroju i naszej niepodległości jest niezawodną podstawą coraz szybszego i trwałego wzrostu u nas dostatku, wiedzy i kultury.

Powinnością każdego człowieka jest samodzielnie myśleć. Wyznaczać sobie cele działania.

Powinnością każdego obywatela jest mieć własną koncepcję celów swojego państwa.

Powinnością każdego inteligenta jest mieć własną koncepcję rozwoju kultury.

Powinnością każdego twórcy jest mieć swój wyobrażony ideał kultury, w tym ideał kultury danego społeczeństwa.

Szansa na wewnątrzsterowność, suwerenność jednostki, społeczeństwa, kultury polega na indywidualizmie. Zreflektowanym, nieegocentrycznym indywidualizmie. Samodzielność myślenia i suwerenność jednostek zmniejsza prawdopodobieństwo kumulowania się błędów w skali społecznej.

Wprawdzie pewność bywa awersem ciasnoty umysłowej, lecz niepewność ośmiela manipulatorów i lawirantów.

Którędy przebiega granica między normalnym przystosowaniem się do środowiska a chorobliwym zanikiem samodzielnego myślenia? Do jakiego środowiska i po co warto się przystosowywać?

Elity kulturalne w dzisiejszej Polsce gubi brak samodzielnego myślenia i wysiłki, by ten brak eskamotować. Zewnątrzsterowność, podatność na manipulacje wynika z kompleksu niższości wobec cywilizacyjnego zaawansowania Zachodu oraz wobec mocy Wschodu. Wystarczy tupnąć: Inteligentowi nie wypada tak myśleć! I już nasz inteligent myśli siak, a nawet bardzo siak. Na przykład, „anachroniczne pojęcia” – to wyrażenie-szantaż, na które co najwyżej wypada wzruszyć ramionami. Do po(d)stępu odwoływała się już Targowica, żadne to nowatorstwo.

A wiedzieć – samemu! – coś by się przydało. Czytać prasę nie tylko w języku polskim. Od niepamiętnych czasów uczono inteligencję lektury więcej niż jednego dziennika. Gazeta jest tu tylko pars pro toto. Potrzeba samodzielnie, aktywnie szukać miarodajnych informacji z naprawdę zróżnicowanych źródeł. Pozory głębi wtajemniczenia, basy i szepty są lepem na mentalny plebs.

Czyj horyzont ambicji kończy się na własnej prywatnej zamożności, tego cechuje podejrzliwość wobec romantyków. Jak ktoś, kto sam kieruje się tylko żądzą osobistego zysku, kariery, poklasku czy pochlebstw, miałby uwierzyć w bezinteresowność polityka? Zresztą, internetowe serwisy informacyjne małych miasteczek jak na komendę piszą to samo. Ich felietoniści zapewniają, że nie wierzą żadnym politykom. Podpowiadają ćwierćinteligentom, jak mędrkować. Kto, jak, po co, gdzie rozpowszechnia żałosną antropologię pogardy, według której każdy człowiek kieruje się najniższymi motywacjami: pożądliwością, chciwością, mściwością, zawiścią? Wzgarda i samowzgarda sprzyjają atomizacji społecznej oraz podatności na manipulację.

Co więc praktycznie wynika ze złych wiadomości? Że pora przemianować zło na dobro i dobro na zło? Że warto/trzeba się do zła przyłączyć? Śmierdzą jak zjełczały tłuszcz, jak pot tchórza argumenty: takie czasy, na układy nie ma rady, jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one, takie jest życie. Zawsze jednak czeka jeszcze siostra śmierć. Jak sprawdzian wartości.

Pola